จีนเตรียมบังคับมาตรฐานพาวเวอร์แบงก์ฉบับใหม่ ต้องมีจอ LCD แสดงผล

กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีนกำลังเตรียมประกาศมาตรฐานความปลอดภัยพาวเวอร์แบงก์ฉบับใหม่ที่เข้มงวดที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยจะมีผลบังคับใช้ในปี 2569 ส่งผลให้ผู้ผลิตเกือบ 70% ของตลาดอาจต้องหยุดดำเนินการ เนื่องจากไม่สามารถผ่านข้อกำหนดทางเทคนิคที่เพิ่มความเข้มงวดขึ้นอย่างมาก

จากเอกสารร่าง มาตรฐานพาวเวอร์แบงก์จีน ที่รั่วไหลออกมาจากการประชุมหารือเมื่อเดือนตุลาคมและพฤศจิกายนที่ผ่านมา แสดงให้เห็นว่ามาตรฐานฉบับใหม่มีความเข้มงวดในทุกด้าน ตั้งแต่โครงสร้างตัวเครื่อง แผงวงจร ไปจนถึงเซลล์แบตเตอรี่ ซึ่งแตกต่างจากมาตรฐานเดิมอย่างสิ้นเชิง

กำหนดการและผลกระทบต่ออุตสาหกรรม

มาตรฐานใหม่จะประกาศอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม 2568 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2569 เมื่อมาตรฐานนี้เริ่มบังคับใช้ ใบรับรอง 3C แบบเดิมจะหมดอายุทั้งหมด ทำให้ผู้ผลิตทุกรายต้องปรับปรุงสายการผลิตและขอใบรับรองใหม่ทั้งหมด

ผู้บริหารบริษัทที่เข้าร่วมการประชุมหารือเปิดเผยว่า หน่วยงานรัฐมีจุดยืนที่ชัดเจนมาก โดยระบุว่า “มาตรฐานครั้งนี้เข้มงวดมาก หลายโรงงานไม่สามารถผ่านได้ แต่หน่วยงานรัฐมีท่าทีชัดเจนว่า ใครผ่านไม่ได้ก็ไม่ต้องผลิตต่อ เพราะจะมีบางโรงงานที่สามารถทำได้” การประชุมหารือครั้งนี้มีบริษัทในห่วงโซ่อุปทานเกือบ 300 รายเข้าร่วม ครอบคลุมตั้งแต่ผู้ผลิตชิป แผงวงจร ไปจนถึงเซลล์แบตเตอรี่

จากการประเมินของผู้เข้าร่วมประชุม คาดว่าเมื่อมาตรฐานใหม่มีผลบังคับใช้ ผู้ผลิตเกือบ 70% ของกำลังการผลิตปัจจุบันจะถูกบังคับออกจากตลาด เนื่องจากไม่สามารถปรับปรุงสายการผลิตให้ผ่านข้อกำหนดทางเทคนิคใหม่ได้ ส่งผลให้อุตสาหกรรมพาวเวอร์แบงก์ของจีนจะเกิดการปรับโครงสร้างครั้งใหญ่

ข้อกำหนดด้านตัวเครื่อง เพิ่มความโปร่งใส

มาตรฐานใหม่บังคับให้ผู้ผลิตต้องระบุข้อมูลที่สำคัญบนตัวเครื่องอย่างชัดเจน โดยเฉพาะอายุการใช้งานที่แนะนำและชื่อเต็มของโรงงานผู้ผลิต ซึ่งแตกต่างจากเดิมที่แสดงเพียงชื่อแบรนด์เท่านั้น ตัวอย่างเช่น ต้องระบุว่า “แนะนำให้ใช้งานไม่เกิน 5 ปี” พร้อมระบุชื่อโรงงานผู้ผลิตอย่างสมบูรณ์

การเปลี่ยนแปลงนี้จะช่วยเพิ่มความโปร่งใสในการตรวจสอบแหล่งที่มาของผลิตภัณฑ์ ทำให้ผู้บริโภคสามารถตัดสินใจซื้อได้อย่างมีข้อมูลมากขึ้น และสามารถติดตามย้อนกลับไปยังผู้ผลิตจริงได้ในกรณีที่เกิดปัญหา นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้บริโภครู้ว่าควรเปลี่ยนพาวเวอร์แบงก์เมื่อใด เพื่อป้องกันอันตรายจากแบตเตอรี่เสื่อมสภาพ

ข้อกำหนดแผงวงจร บังคับแสดงข้อมูลเรียลไทม์

ข้อกำหนดที่เปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่คือการบังคับให้พาวเวอร์แบงก์ทุกเครื่องต้องมีหน้าจอ LCD หรือสามารถเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟนเพื่อแสดงข้อมูลสำคัญแบบเรียลไทม์ ข้อมูลที่ต้องแสดงรวมถึงสุขภาพของแบตเตอรี่ จำนวนครั้งการชาร์จ ความจุคงเหลือ และพารามิเตอร์สำคัญอื่นๆ

การเปลี่ยนแปลงนี้จะทำให้พาวเวอร์แบงก์เปลี่ยนจากอุปกรณ์ที่ผู้ใช้ไม่สามารถทราบสถานะภายในได้ มาเป็นผลิตภัณฑ์อัจฉริยะที่โปร่งใสและให้ข้อมูลแก่ผู้ใช้งานอย่างครบถ้วน ผู้ใช้จะสามารถตรวจสอบสภาพของแบตเตอรี่ได้ตลอดเวลา และตัดสินใจว่าควรเปลี่ยนเครื่องใหม่หรือไม่

นักวิเคราะห์มองว่า ข้อกำหนดนี้จะเพิ่มต้นทุนการผลิตอย่างมาก โดยเฉพาะสำหรับผู้ผลิตรายเล็กที่ไม่มีความสามารถในการพัฒนาซอฟต์แวร์หรือติดตั้งหน้าจอ LCD ที่มีคุณภาพ ส่งผลให้ผู้ผลิตหลายรายอาจต้องหยุดผลิตหรือหันไปผลิตให้กับแบรนด์ใหญ่แทน

ข้อกำหนดเซลล์แบตเตอรี่ เข้มงวดสุดในประวัติศาสตร์

ส่วนที่เข้มงวดที่สุดของมาตรฐานใหม่คือข้อกำหนดเกี่ยวกับเซลล์แบตเตอรี่ ซึ่งเพิ่มความเข้มงวดของการทดสอบความปลอดภัยในหลายด้าน โดยมีการทดสอบความทนทานต่อความร้อนที่เข้มงวดขึ้น จากเดิมที่ทดสอบที่อุณหภูมิ 130°C เป็นเวลา 30 นาที เพิ่มเป็น 135°C เป็นเวลา 60 นาที

นอกจากนี้ยังมีการเพิ่มแรงดันในการทดสอบการชาร์จเกินจากเดิมที่ระบุไว้ในมาตรฐาน เป็น 1.4 เท่าของแรงดันปกติ การทดสอบการเจาะ (needle test) ก็มีความเข้มงวดมากขึ้นเช่นกัน การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มุ่งเน้นไปที่การป้องกันปัญหาความร้อนสูงเกินควบคุมของแบตเตอรี่ตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอุบัติเหตุจากพาวเวอร์แบงก์

กระบวนการจัดทำและการทดสอบยืนยัน

มาตรฐานฉบับนี้ผ่านกระบวนการหารือและทดสอบอย่างละเอียด โดยกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีนจัดการประชุมหารือหลายรอบในเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน มีบริษัทในห่วงโซ่อุปทานเกือบ 300 รายเข้าร่วม ครอบคลุมทุกส่วนของการผลิต ตั้งแต่ผู้ผลิตชิป แผงวงจร ไปจนถึงเซลล์แบตเตอรี่

การทดสอบยืนยันมาตรฐานดำเนินการโดยสถาบันมาตรฐานเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์แห่งจีน ร่วมกับผู้ผลิตแบตเตอรี่ชั้นนำ อาทิ HUAWEI Xinwangda Desay Battery และ Amperex Technology Limited ตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงตุลาคม 2568 เพื่อให้มั่นใจว่าข้อกำหนดทุกข้อสามารถนำไปปฏิบัติได้จริงและมีประสิทธิภาพในการป้องกันอันตราย

ผู้เข้าร่วมการประชุมระบุว่า หลังจากผ่านการหารือ 3-4 รอบ มาตรฐานได้เข้าสู่ขั้นตอนสุดท้ายแล้ว และคาดว่าจะประกาศในเดือนธันวาคม 2568 บังคับใช้เดือนมิถุนายน 2569 โดยหน่วยงานรัฐได้รับฟังความคิดเห็นจากอุตสาหกรรมและนำไปปรับปรุงมาตรฐานในบางส่วน แต่ยังคงรักษาความเข้มงวดในประเด็นหลักๆ ไว้

ผลกระทบต่อตลาดและผู้บริโภค

นักวิเคราะห์อุตสาหกรรมมองว่า แม้มาตรฐานใหม่จะส่งผลกระทบรุนแรงต่อผู้ผลิตรายเล็กในระยะสั้น และอาจทำให้ราคาพาวเวอร์แบงก์เพิ่มขึ้น แต่จะช่วยยกระดับความปลอดภัยของพาวเวอร์แบงก์ในตลาดจีนอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลดีต่อผู้บริโภคในระยะยาว

การบังคับใช้มาตรฐานที่เข้มงวดนี้จะช่วยลดอุบัติเหตุจากแบตเตอรี่ระเบิดหรือลุกไหม้ที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะกรณีที่พาวเวอร์แบงก์คุณภาพต่ำถูกนำขึ้นเครื่องบินและก่อให้เกิดอันตราย นอกจากนี้ผู้บริโภคยังจะได้รับข้อมูลที่โปร่งใสมากขึ้นเกี่ยวกับสภาพของอุปกรณ์ที่ตนใช้งาน

สำหรับผู้ผลิตรายใหญ่ที่มีความสามารถในการลงทุนพัฒนาเทคโนโลยี มาตรฐานนี้อาจเป็นโอกาสในการขยายส่วนแบ่งตลาด เนื่องจากคู่แข่งรายเล็กจำนวนมากจะถูกบังคับออกจากตลาด อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตทุกรายต้องเตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่นี้ภายในระยะเวลาที่จำกัด

ข้อมูลจาก IThome