Google Chrome เวอร์ชัน 147 เริ่มดาวน์โหลดและติดตั้งโมเดล AI ขนาด 4GB ที่ชื่อว่า Gemini Nano ลงในอุปกรณ์ของผู้ใช้โดยอัตโนมัติ โดยไม่มีการแจ้งเตือน ไม่ขอความยินยอม และไม่มีตัวเลือกปิดใช้งานในหน้า Settings ปกติ กลายเป็นประเด็นร้อนด้านความเป็นส่วนตัวและกฎหมายที่กำลังถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด
ดาวน์โหลดเงียบ ไม่บอก ไม่ถาม
ไฟล์ดังกล่าวมีชื่อว่า weights.bin ถูกจัดเก็บในโฟลเดอร์ชื่อ OptGuideOnDeviceModel ภายใน Chrome user profile โดย Alexander Hanff จาก The Privacy Guy พบว่า Chrome ใช้เวลาเพียง 14 นาทีในการสร้างโฟลเดอร์และดาวน์โหลดโมเดลดังกล่าวให้เสร็จสมบูรณ์ ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นโดยที่ผู้ใช้ไม่เห็นการแจ้งเตือนใดๆ บนหน้าจอเลย
สิ่งที่ทำให้ปัญหานี้ซับซ้อนขึ้นคือพฤติกรรมหลังการลบไฟล์ ผู้ใช้ที่ลบ weights.bin ออกเองจะพบว่า Chrome ดาวน์โหลดไฟล์กลับมาใหม่โดยอัตโนมัติ โดยไม่บอกกล่าวเช่นเดิม วิธีเดียวที่หยุดพฤติกรรมนี้ได้คือการเข้าไปปิดผ่าน Enterprise Policy หรือเปิด chrome://flags แล้วค้นหา “Enables optimization guide on device” และเลือก Disabled ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ผู้ใช้ทั่วไปส่วนใหญ่ไม่รู้ว่ามีอยู่
Gemini Nano ใช้ทำอะไร และต่างจาก AI Mode ใน Chrome อย่างไร
Gemini Nano ที่ถูกติดตั้งนี้เป็นโมเดล AI ที่ทำงานบนเครื่องในเครื่องผู้ใช้โดยตรง โดยขับเคลื่อนฟีเจอร์อย่าง “Help me write” ซึ่งช่วยเขียนข้อความในเบราว์เซอร์ ไม่ใช่โมเดลเดียวกับที่ใช้งานใน AI Mode ที่เพิ่งเปิดตัวใน Chrome 147 เพราะ AI Mode นั้นส่งคำถามไปประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์ Cloud ของ Google แยกต่างหาก กล่าวคือผู้ใช้ที่ไม่ได้ใช้งานฟีเจอร์ “Help me write” เลย ก็ยังได้รับการติดตั้งโมเดลนี้ลงเครื่องอยู่ดี
Dark Patterns และข้อกังวลด้านกฎหมาย
Hanff ระบุว่าพฤติกรรมของ Chrome ในครั้งนี้มี Dark Patterns หลายรูปแบบ ได้แก่ การบังคับติดตั้งโดยที่ผู้ใช้ไม่ได้ร้องขอ, การตั้งค่าเริ่มต้นแบบที่ไม่มองเห็น, การติดตั้งซ้ำหลังถูกลบ, และการใช้ชื่อโฟลเดอร์ที่ปิดบังวัตถุประสงค์ที่แท้จริง เขาเปรียบพฤติกรรมนี้กับที่เคยพบในแอปพลิเคชัน Claude Desktop ของ Anthropic ก่อนหน้านี้ด้วย
ในมิติกฎหมาย Hanff ชี้ว่าการกระทำนี้อาจละเมิด ePrivacy Directive Article 5(3) ซึ่งห้ามจัดเก็บข้อมูลในอุปกรณ์ผู้ใช้โดยไม่ได้รับความยินยอมก่อน รวมถึง GDPR Article 5(1) และ Article 25 ที่กำหนดให้บริการต้องออกแบบโดยคำนึงถึงความโปร่งใสและการคุ้มครองข้อมูลเป็นค่าเริ่มต้น ซึ่งหมายความว่า Google อาจเผชิญความเสี่ยงด้านกฎหมายในหลายประเทศ โดยเฉพาะในยุโรป
ข้อเสนอเพื่อแก้ไขปัญหา
Hanff เสนอให้ Google ดำเนินการ 3 ข้อเพื่อแก้ไขสถานการณ์นี้ ได้แก่ ขอความยินยอมจากผู้ใช้ก่อนเริ่มดาวน์โหลด, จัดให้มีวิธีลบโมเดลออกจากเครื่องที่เข้าถึงได้ง่ายในหน้า Settings ปกติ และยุติพฤติกรรมติดตั้งโมเดลซ้ำโดยอัตโนมัติหลังถูกลบ
ขณะนี้ปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้บน Windows และ macOS และยังไม่มีการชี้แจงอย่างเป็นทางการจาก Google ว่าจะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมนี้อย่างไรในอนาคต ทำให้ผู้ใช้ที่ห่วงใยเรื่องความเป็นส่วนตัวต้องจัดการด้วยตนเองผ่าน chrome://flags ไปก่อนในตอนนี้
ข้อมูลจาก: thatprivacyguy.com
ติดตามข้อมูลข่าวสารน่าสนใจได้ทาง www.zanzab.com และช่องทางโซเชียล
Facebook , YouTube , Instagram และ Tiktok
